Rys historyczny

Rys historyczny Zachodniopomorskiego Zarządu Melioracji I Urządzeń Wodnych w Szczecinie.

Pierwsze wzmianki o pracach melioracyjnych w Polsce dotyczą obwałowania w XIII w. obszaru żyznych gleb madowych przy ujściu Wisły. Od tego też czasu datuje się osuszanie jezior i rozwój gospodarki stawowej. W wieku XVIII rozpowszechnił się system upraw zagonowych będący swoistym sposobem melioracji osuszających. Intensywniejszy rozwój melioracji rolnych na ziemiach  polskich przypada na drugą połowę XIX w. W tym okresie i na początku XX w. (1850–1918) najwięcej prac wykonano w Kongresówce, w ówczesnym Poznańskiem, na Pomorzu i na Śląsku. Pewne ożywienie robót melioracyjnych nastąpiło w latach 1926–1930. Późniejsze lata były związane z kryzysem rolniczym i stagnacją inwestycji melioracyjnych. Kolejne ożywienie robót melioracyjnych zaczęło się po II wojnie światowej i trwało do roku 1990. Od 1991 r. postępuje stały regres w dziedzinie melioracji.W ten krótki zarys historii melioracji w Polsce wpisuje się również 65 letnia historia funkcjonowania administracji odpowiedzialnej za stan urządzeń melioracji wodnych na Pomorzu Zachodnim, której początek datujemy na przełom lat 1945 – 1946, kiedy to wraz z powstawaniem administracji polskiej na terenie naszego województwa powstawały Urzędy Wodno – Melioracyjne. Urzędy te w owym czasie inwentaryzowały i przejmowały wykonane w okresie międzywojennym systemy melioracyjne, z których wiele funkcjonuje do dnia dzisiejszego – podkreślić należy, że obszary te cechowały się wysokim poziomem kultury rolnej.Jednak okres wojny 1939-1945 to lata, w których w znacznym stopniu uległa zniszczeniu infrastruktura wodna i systemy wodno-melioracyjne. Niezwłocznie po zakończeniu działań wojennych, w obliczu znacznych zniszczeń oraz niedostatku kadry inżynieryjno-technicznej, podstawowego sprzętu i materiałów, przystąpiono do odbudowy i modernizacji istniejących obiektów gospodarki wodnej. Szczególnie trudna sytuacja występowała w rolnictwie. Natychmiastowych działań w zakresie regulacji stosunków wodno-powietrznych w glebie wymagało tysiące hektarów gruntów ornych i użytków zielonych, a trudności w ich realizacji pogłębiał jeszcze powszechny w owym czasie brak dokumentacji i ewidencji istniejących urządzeń i systemów wodnych. Początki gospodarki wodnej na Pomorzu Zachodnim nie były zatem łatwe.W latach 1946-1950 utworzono Województwo Szczecińskie z tzw. ziem odzyskanych po II wojnie światowej od Niemiec. Pierwotnie stolicą województwa był Koszalin później siedzibę przeniesiono do Szczecina. Przy tworzonym urzędzie wojewódzkim powołano w 1945 roku Wojewódzki Urząd Ziemski Wydział Wodno Melioracyjny, którego pierwszym dyrektorem został R. Bagiński. Natomiast w terenie tworzono urzędy wodno-melioracyjne obejmujące swoją działalnością obszar 24 powiatów. Głównym zadaniem ww. Urzędów było zidentyfikowanie potrzeb w zakresie odbudowy zmeliorowanych użytków rolnych oraz ich zinwentaryzowanie. (rys.)

W roku 1947 na bazie ww. Urzędów Wodno Melioracyjnych powstają Rejonowe Kierownictwa Robót Wodno Melioracyjnych zlokalizowane w znakomitej większości w dzisiejszych miastach powiatowych, działające, z wyjątkiem Koszalina, nieprzerwanie do roku 1956. Zadaniem nowoutworzonego urzędu była odbudowa i konserwacja zniszczonych urządzeń wodnych i melioracyjnych jak: budowle wodne, obwałowania rzek, rowów melioracyjnych, przepustów i drenowanie. Roboty wykonywano ręcznie lub furmankami w ramach szarwarków czyli obowiązkowych bezpłatnych świadczeń ludności wiejskiej na rzecz państwa.

Po reformie administracyjnej z 1950 r. z części wschodniej województwa wydzielono Województwo Koszalińskie, na którego terenie podobnie jak w Szczecinie, rozpoczęło funkcjonowanie Rejonowe Kierownictwo Robót Wodno Melioracyjnych w Koszalinie, który przejęty został przez oddział w Sławnie. Powstaje wówczas pierwszy plan 6 – letni w którym kompleksowo ujęte zostały zagadnienia melioracyjne na najbliższe lata, zarówno na terenie byłego województwa szczecińskiego i koszalińskiego. (rys.)

W 1950 r., powstaje Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej Wydział Rolnictwa i Leśnictwa Oddział Wodnych Melioracji, które w 1952 zmienia nazwę na Wojewódzki Zarząd Wodno Melioracyjny zaś dyrektorem zostaje L. Duboniewicz w Szczecinie a J. Pernal w Koszalinie, systematycznie wzrastają wówczas nakłady finansowe na melioracje. W tym czasie przystąpiono do pierwszych prac inwestycyjnych w oparciu o pracę robotników najemnych, przeważnie sezonowych.

Następna zmiana miała miejsce w 1953 r. w Szczecinie zostaje utworzony Zarząd Melioracji i Użytków Zielonych, a 3 lata później w roku 1956 powstaje oddział w Koszalinie.

Poważny problem braku wykwalifikowanej kadry inżynierskiej rozwiązano w 1954r. powołując Państwowe Technikum Wodno-Melioracyjne z siedzibą w Damnicy Kaszubskiej, przeniesione w 1955 r. do Sławna oraz w Technikum Mechanizacji Rolnictwa i Technikum Rolniczo Łąkarskie w Szczecinie Dąbiu, które  powołano w 1956 roku. Absolwenci obu szkół stanowili w kolejnych latach podstawę wykwalifikowanej kadry inżynieryjno – technicznej, która znajdowała zatrudnienie także w Zarządzie Melioracji.

W latach 1958 - 1964 gospodarką wodną zajmuje się Zarząd Melioracji i Użytków Zielonych w Szczecinie w 1959 r., którego dyrektorem zostaje O. Drozdowicz natomiast w Koszalinie 
S. Grubowski a po nim Jan Michałowski. W latach tych w szerszym zakresie zaczęto wprowadzać mechanizację robót. Do pogłębiania rzek używano pogłębiarek, koparek, do robót drenarskich – koparek, pługów drenarskich. Rozpoczęły się zakrojone na szeroką skalę prace w dolinach rzek: Iny, Myśli, Gowienicy, Regi, Parsęty, Płoni, Wieprzy, Grabowej, Uniesty, Dzierżęcinki, Czerwonej, Dębosznicy. Objęły one tysiące hektarów, przeważnie użytków zielonych, które po wykonaniu melioracji zagospodarowano metodą pełnej uprawy. Do pracy masowo napływali również absolwenci techników i szkół wyższych.

Istotnym punktem w całej historii szeroko pojętej gospodarki wodnej jest rok 1962, w którym uchwalono Prawo Wodne, znowelizowane w 1974 r., które obowiązywało do 31 grudnia 2001 roku. Uchwalona w dniu 18 lipca 2001 r. nowa ustawa Prawo wodne weszła w życie z dniem 1 stycznia 2002 r. i ze zmianami dokonanymi w 2005r. obowiązuje praktycznie do dziś. W ustawie tej wdrożono przede wszystkim zlewniowy system gospodarowania wodami w Polsce oraz zapisy Ramowej Dyrektywy Wodnej Unii Europejskiej uchwalonej 23 grudnia 2000 r.

Wejście w życie ustawy wymusza liczne zmiany w całej branży. W 1964 r. powstaje Wojewódzki Zarząd Wodnych Melioracji w Szczecinie oraz w Koszalinie, zajmował się on wyłącznie zagadnieniami melioracyjnymi tj. prowadzeniem inwestycji melioracji podstawowych i szczegółowych oraz eksploatacją urządzeń wodno-melioracyjnych. Jednostką koszalińską kierował wówczas J. Czerski.

Wojewódzkiemu Zarządowi podlegały Powiatowe Zarządy Gospodarki Wodnej i Melioracji mające siedziby w byłych miastach powiatowych.

Wojewódzkie Zarządy Wodnych Melioracji zajmowały się wyłącznie zagadnieniami melioracyjnymi tj. prowadzeniem inwestycji melioracji podstawowych i szczegółowych oraz eksploatacją urządzeń wodno-melioracyjnych (melioracje podstawowe, szczegółowe, urządzeniami ochrony przeciwpowodziowej i stacjami pomp) na terenie ówczesnych województw.

Z dniem 01.02.1973 r. nastąpiło połączenie WZWM z Wojewódzkim Inspektoratem Zaopatrzenia Rolnictwa i Wsi w Wodę. Nowa jednostka po połączeniu otrzymała nazwę „Wojewódzki Zarząd Gospodarki Wodnej i Melioracji”. Zadania nowej jednostki zostały poszerzone w stosunku do poprzednich o działalność związaną z zaopatrzeniem rolnictwa i wsi w wodę - dyrektorem w Szczecinie zostaje W. Kowalczyk a po nim St. Gustołek, w Koszalinie nieprzerwanie dyrektorem jest J. Czerski.

Po reformie administracyjnej z dniem 1 sierpnia 1975r. nastąpiła kolejna reorganizacja jednostki. Po połączeniu Wojewódzkiego Zarządu Gospodarki Wodnej i Melioracji z Dyrekcją Budownictwa Rolniczego powstała nowa jednostka o nazwie "Wojewódzki Zarząd Inwestycji Rolniczych". Podobnie jak przy poprzedniej reorganizacji i tutaj również poszerzono kolejny raz zakres kompetencji jednostki o budownictwo kubaturowe w Rolniczych Spółdzielniach Produkcyjnych i Spółdzielniach Kółek Rolniczych oraz o możliwość występowania jako inwestor  zastępczy w zakresie budownictwa mieszkaniowego w PGR. Dyrektorem w Szczecnie zostaje 
A. Kwapiszewski, w Koszalinie natomiast w owym czasie funkcję dyrektora pełnią: M. Zienkiewicz i M. Zawadzki (rys.)

Wykonywano wówczas bardziej intensywnie i kompleksowo melioracje użytków zielonych oraz nowe drenowania na gruntach ornych, które objęły 4,5 tyś. ha przeważnie w sektorze PGR.

Ogółem w latach tych wykonano:

  • 75,7 tyś ha melioracji gruntów ornych
  • 56,2 tyś ha melioracji użytków zielonych
  • 60,3 tyś ha zagospodarowanych łąk i pastwisk
  • W latach 70 przeprowadzono również budowę wałów:
    • budowa 4,3 km wału Bielinek – Osinów, zmodernizowanego dopiero w latach 2007 - 2010.
    • budowa wałów na rzeką Odrą, Jeziorem Dąbie i Zalewem Szczecińskim m.in.
      • Dąbie - Załom
      • Komarowo - Inoujście
      • Policach
      • Wyspie Puckiej
      • Mścięcinie

które obecnie po niemal 40 latach doczekały się modernizacji oraz rozbudowy w realizowanym przez ZZMiUW działaniu pn. „Zabezpieczenie przeciwpowodziowe Szczecina, Polic i terenów przyległych do jeziora Dąbie i Zalewu Szczecińskiego”

- budowa wałów na głównych rzekach w naszym województwie tj.: Iną, Gowienicą, Wołczenicą, Wołczą, Regą Parsętą, Wieprzą, Grabową, Czerwoną, Uniestą, Dzierżęcinką, Dębosznicą, Błotnicą i wielu innych ciekach.

- budowa innych urządzeń hydrotechnicznych

Ogółem od powstania Wojewódzkich Zarządów Inwestycji Rolniczych wykonano:

Melioracje szczegółowe na gruntach ornych

200 tyś ha

Melioracje użytków zielonych

250 tyś ha

Zagospodarowanie łąk i pastwisk

140 tyś ha

Rzeki i kanały

2 379,7 km

Obwałowania

587,4 km

Drogi łąkowe

91,7 km

inne roboty (70 stacji pomp, koszty dokumentacji technicznej, nadzoru i zakupu)

168,4 mln zł

Lata 70-te to również lata napływu wykwalifikowanej kadry inżynierów i rozbudowa bazy techniczno – specjalistycznej, a także wzrost nakładów i rozmiaru rzeczowego robót.

W miarę odbudowy i budowy nowych urządzeń melioracyjnych zachodziła konieczność utrzymania ich w należytym stanie. Na przestrzeni lat 60-tych przystąpiono do tworzenia Spółek Wodnych, które w 1977 roku scalono w gminnych organizacjach. Znaczny ich rozwój nastąpił w latach 70-tych, dzięki zapoczątkowaniu mechanizacji robót. Ważnym jest, że zakres i obszar działania spółek nadzorowany był przez Wojewódzki Zarząd Inwestycji Rolniczych. W tym okresie nastąpił również zdecydowany wzrost robót konserwacyjnych.

W latach 80-tych mimo przeprowadzonych reform gospodarczych następuje powolny ale systematyczny spadek nakładów na melioracje rolne. Szczyt kryzysu przypada na przełom lat 80-tych i 90-tych w których nakłady spadły do 10-15% nakładów z początku lat 80-tych.

W 1983 zostaje powołany Zarząd Melioracji i Gospodarki Wodnej w Szczecinie a w 1985 roku dyrektorem został wówczas Z. Mostowski w Szczecnie a w 1986 roku Cz. Krystkiweicz w Koszalinie.

Kolejna reorganizacja jednostki miała miejsce z dniem 1 czerwca 1991 r. Zarząd Melioracji i Gospodarki Wodnej, został przekształcony w Wojewódzki Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych. Funkcję dyrektorów nadal pełnią w Szczecinie Z. Mostowski i w Koszalinie Cz. Krystkiewicz.

Dyrekcje te zajmowały się realizacją urządzeń melioracji podstawowych, pracami regulacyjnymi na rzekach i potokach, eksploatacją części obiektów i budowli wodnych oraz utrzymaniem głównych rzek i potoków górskich.

Ostatnia reforma administracyjna Polski miała miejsce 1 stycznia1999 i wprowadziła 3-stopniową strukturę podziału terytorialnego. Oprócz województw rządowo-samorządowych i istniejących od 1990 roku gmin przywrócono także zlikwidowane w 1975powiaty. Reforma miała na celu budowę samorządności, usprawnienie działań władz w terenie i przybliżenie ich do obywatela. Zmniejszono także liczbę województw z 49 do 16. Efektem ówczesnych zmian było zmniejszenie roli wojewody na rzecz marszałka województwa i samorządu wojewódzkiego.

Na skutek w/w zmian w 1999 roku Wojewódzki Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych z jednostki wchodzącej w skład administracji rządowej zespolonej stał się jednostką budżetową Samorządu Województwa Zachodniopomorskiego i zmienił nazwę na Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych Województwa Zachodniopomorskiego w Szczecinie łącząc w sobie kompetencje jednostek koszalińskiej i szczecińskiej.

Po tej zmianie administracyjnej w rzeczywistości nastąpiła swoista zmiana tendencji w podejściu do realizacji zadań z zakresu melioracji wodnych na szczeblu centralnym. Z całą pewnością miały na to wpływ również zniszczenia jakie pozostawiła po sobie powódź z 1997 roku, która uwidoczniła 20 -letnie zaniechania i spadek nakładów na gospodarkę wodną w ogólności. „Samorządowy” Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych Województwa Zachodniopomorskiego, choć wykonujący rządowe zadania zlecone, uzyskał po reformie pewną autonomię sposobu finansowania realizowanych zadań, należy podkreślić jednak z całą stanowczością, iż większość środków przekazywanych było z Budżetu Państwa. Owa „samorządność” pozwoliła Zarządowi Melioracji pozyskiwać środki pozabudżetowe. Do najistotniejszych źródeł finansowania należały w tym okresie środki uzyskane z Europejskiego Banku Inwestycyjncego, Programu dla Odry, Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, przedakcesyjnych funduszy europejskich oraz partycypacji w kosztach realizacji inwestycji przez inne zainteresowane jednostki samorządu terytorialnego. Pojawienie się takiego wachlarza możliwości finansowania zaowocowało wymiernymi efektami rzeczowymi, których przykładem mogą być „sztandarowe” inwestycje realizowane w latach 1999 – 2004 takie jak:

  • budowa zbiornika retencyjnego w Połczynie Zdroju (rys.)
  • przywrócenie prawidłowej gospodarki wodnej na terenie rezerwatu Świdwie
  • odbudowa infrastruktury hydrotechnicznej rzeki Iny (Goleniów) (rys.)
  • konsekwentne prowadzenie prac konserwacyjno – utrzymaniowych na ciekach, pomimo ograniczonej ilości środków finansowych

Przykłady te są dowodem, że tylko i wyłącznie samorządność i świadomość gospodarowania „na swoim” - regionalnym terenie, daje oczekiwane efekty, którymi w skali kraju jest odciążenie budżetu centralnego przy równoczesnym zbliżeniu się do problemów obywateli. Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych Województwa Zachodniopomorskiego stał się bowiem, jako jednostka samorządowa, pełnoprawnym beneficjentem środków pochodzących z różnych źródeł. Podkreślić należy z całą pewnością, że jako jednostka rządowa nie byłby w stanie, przy ówczesnym modelu finansowania jaki obowiązuje w Unii Europejskiej także dziś oraz polskim prawodawstwie zrealizować jakiegokolwiek z wymienionych wyżej obiektów.

Kolejne zmiany nastąpiły w roku 2002 gdy Zarząd Województwa Zachodniopomorskiego uchwałą numer 176/2002 z dnia 18 kwietnia 2002 r., dokonuje kolejnej zmiany nazwy jednostki powołując do życia Zachodniopomorski Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych w Szczecinie, która funkcjonuje do dziś.

Zmiana ta choć, można powiedzieć „kosmetyczna”, wskazuje na coraz większą identyfikację zadań realizowanych przez ZZMiUW z naszym regionem – Województwem Zachodniopomorskim. Potwierdzają to lata 2004 – 2008 kiedy to po wejściu do Unii Europejskiej Zachodniopomorski Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych w Szczecinie, jako „dobry gospodarz” z powodzeniem pozyskuje środki finansowe z Unii Europejskiej. Kluczowym źródłem finansowania staje się wówczas Sektorowy Program Operacyjny „Restrukturyzacja i modernizacja sektora żywnościowego oraz rozwój obszarów wiejskich 2004 – 2006”, Działania 2.5 „Gospodarowanie rolniczymi zasobami wodnymi”. Dzięki pozyskanym środkom, poza środkami budżetowymi, Zarząd realizuje dodatkowo 15 inwestycji i w 2007 roku doprowadza do sytuacji, w której budżet Zarządu przekracza kwotę 21 mln PLN na zadania inwestycyjne. Jest to swoisty rekord, kwota ta wówczas jest największą od ponad 30 lat uzyskaną przez Zarząd na realizację zadań. Zrealizowane zostały wówczas między innymi takie projekty jak:

  • Rzeka Rega Trzebiatów - Mrzeżyno-odbudowa koryta rzeki wraz z modernizacją istniejącego obwałowania (od km 0+600 do km 15+980) - Etap I i II od km 0+600 do km 5+657 (fotografia nr 3)
  • Odbudowa Rowu M - 15 w km 1+500 - 4+424
  • Renowacja koryta i wałów rzeki Błotnicy w km 0+000 - 12+400 (fotografia nr 4)
  • Renowacja koryta rzeki Stobnicy w km 0+000 - 15+047 (fotografia nr 5)
  • Remont wałów przeciwpowodziowych nad j. Jamno i nad rzeką Uniestą (fotografia nr 6)

Rozpoczyna się nowy okres w historii realizacji zadań z zakresu melioracji wodnych. Po ponad 40 latach od największego bumu inwestycyjnego w branży - lata 70-te, zdekapitalizowane już w dużej mierze urządzenia melioracyjne mają szansę być odbudowane lub zmodernizowane, tak by odzyskały sprawność odpowiednią do zmieniających się warunków meteorologiczno – hydrologicznych w naszym kraju i na świecie.

W roku 2008, kiedy to Dyrektorem zostaje Pan mgr inż. Tomasz Płowens, Zachodniopomorski Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych, dywersyfikuje całkowicie źródła finansowania realizowanych przez siebie zadań tworząc montaże finansowe środków z:

  1. Budżetu Wojewody
  2. Programu dla Odry - 2006
  3. Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Szczecinie
  4. Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Warszawie, działanie: Przeciwdziałanie zagrożeniom środowiska z likwidacją ich skutków
  5. Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji, środki przeznaczone na usuwanie skutków klęsk żywiołowych
  6. Funduszy Unijnych
    1. Sektorowego Programu Operacyjny „Restrukturyzacja i modernizacja sektora żywnościowego oraz rozwój obszarów wiejskich 2004 – 2006”, Działania 2.5 „Gospodarowanie rolniczymi zasobami wodnymi”
    2. Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich – Oś 1 Poprawa konkurencyjności sektora rolnego i leśnego, Działanie 125 „Poprawianie i rozwijanie infrastruktury związanej z rozwojem i dostosowywaniem rolnictwa i leśnictwa”, Schemat II Gospodarowanie rolniczymi zasobami wodnymi
    3. Programu Operacyjnego "Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007-2013", Działanie 3.2 Ochrona i rozwój fauny i flory wodnej
    4. Programu Operacyjny Infrastruktura i Środowisko 2007-2013, Priorytet III Zarządzanie zasobami i przeciwdziałanie zagrożeniom środowiska, Działanie 3.1 Retencjonowanie wody zapewnienie bezpieczeństwa przeciwpowodziowego
    5. Instrumentu Finansowego LIFE+, komponent: Przyroda i różnorodność biologiczna

Ta wielość możliwych do uzyskania środków finansowych wymusiła niejako, podział planowanych do realizacji zadań ze względu na źródła finansowania w opracowanym w 2008 roku Wieloletnim Programie Inwestycyjnym, który między innymi wymienia zadania jakie obecnie są i w przyszłości będą realizowane przez ZZMiUW do roku 2030, łącznie na kwotę około 1 mld PLN. Do kluczowych należą z całą pewnością:

  • Zabezpieczenie przeciwpowodziowe doliny rzeki Regi ze szczególnym uwzględnieniem miasta Trzebiatów (fotografia nr 7)
  • Zabezpieczenie przeciwpowodziowe doliny rzeki Parsęty poniżej m. Osówko w tym m. Kołobrzegu, Karlina i Białogardu (fotografia nr 8)
  • Zabezpieczenie przeciwpowodziowe Szczecina, Polic i terenów przyległych do jeziora Dąbie i Zalewu Szczecińskiego
  • Zabezpieczenie przeciwpowodziowe zlewni jeziora Jamno wraz z rewitalizacją rzeki Dzierżęcinki – zabezpieczenie przeciwpowodziowe terenów zabudowanych m. Koszalin
  • Poprawa warunków przepływu wód w obrębie miasta Darłowo wraz z zabezpieczeniem przeciwpowodziowym
  • Zabezpieczenie przeciwpowodziowe terenów przyległych do rzeki Odry, w tym w szczególności odbudowa wału przeciwpowodziowego Bielinek – Osinów Dolny (fotografia nr 9 i 10)
  • Realizacja Programu Budowy Przepławek na terenie Województwa Zachodniopomorskiego
  • Realizacja Programu Małej Retencji na terenie Województwa Zachodniopomorskiego

Dodać należy również, że Zarząd Melioracji ponad wymienione, rozpoczął realizację 115 innych zadań inwestycyjnych, na które posiada już opracowaną dokumentację techniczną i zapewnione środki na wykonanie robót budowlano – montażowych.

Ten wypracowany model postępowania przy wykonywaniu powierzonych ZZMiUW zadań, wskazuje na fakt, że dzięki podjętym z olbrzymim wysiłkiem działaniom po ponad 40 latach osiągnięty, a może nawet przekroczony został rekordowy poziom finansowania zadań z zakresu melioracji wodnych i w 2011 wydatkowana będzie kwota około 127 mln PLN, z tą różnicą, że 40 lat temu środki wydatkowane na ten cel pochodziły z budżetu państwa, natomiast dziś są to środki w większości pozyskane ze źródeł zewnętrznych.

Podsumowując, opisaną w dużym skrócie 65 letnią historię realizacji zadań z zakresu melioracji wodnych, z całą stanowczością należy podkreślić, że inwestowanie środków finansowych w zadania realizowane przez ZZMiUW jest dobrą inwestycją, która bardzo szybko się zwraca, szczególnie w przypadku wystąpienia klęsk żywiołowych takich jak powódź czy susza. Dowodem są skutki powodzi z 1997 roku, których rozmiar byłby z całą pewnością dużo mniejszy, gdyby nie zapomniano, przez poprzedzające ją 20 lat, o konieczności finansowania zadań wodno – melioracyjnych.